Polscy kierowcy rajdowi to barwna historia pasji, ryzyka i sukcesów — od legendarnych lat Zasady i Bublewicza, przez Kuliga, Hołowczyca i Kubicę, po pokolenie Marczyka czy Pieniążka. Przez dekady tworzyli oni drogę Polaków do rajdowej Europy i świata, a każdy z nich zostawił po sobie charakterystyczny styl, zwycięstwa i wpływ na rozwój dyscypliny, który wciąż inspiruje nowe pokolenia.
1. Sobiesław Zasada
Uchodzi za najbardziej utytułowanego pioniera rajdów w Polsce, który jeszcze w latach 60 i 70 zbudował rozpoznawalność dyscypliny i standardy przygotowania sportowego. Wyróżniał się techniką jazdy na regularność i niską liczbą błędów, a jego kariera obejmowała starty fabryczne i długodystansowe maratony.
Najlepszy obraz jego pozycji dają namacalne osiągnięcia i długofalowy wpływ:
- Trzykrotne mistrzostwo Europy kierowców oraz wielokrotne medale w klasyfikacji kontynentalnej.
- Jedenastokrotne rajdowe mistrzostwo Polski i 148 zwycięstw w imprezach rajdowych.
- Starty w największych rajdach długodystansowych świata i programy fabryczne u czołowych producentów.
W praktyce stworzył wzorzec nowoczesnego kierowcy i menedżera własnej kariery – łączył przygotowanie fizyczne, dokładne opisy odcinków i współpracę z serwisem, a następne pokolenia czerpały z jego metod pracy i organizacji zespołu.
2. Marian Bublewicz
Był symbolem dynamicznego, ale zdyscyplinowanego stylu jazdy, opartego na precyzyjnym hamowaniu i wysokim tempie już od pierwszych metrów odcinka. Wprowadził do krajowych rajdów standardy sprzętowe i logistyczne kojarzone z profesjonalnymi teamami, budując struktury zespołu na wzór zachodnich programów fabrycznych.
Na krajowych trasach dominował przez dekadę, zdobywając wiele tytułów mistrza Polski i wicemistrzostwo Europy, a do legendy przeszła jego seria zwycięstw w Rajdzie Dolnośląskim, gdzie potrafił wygrywać rok po roku. Tragiczny finał kariery na odcinku tego samego rajdu w lutym 1993 roku utrwalił jego status postaci, której nazwisko do dziś wyznacza punkt odniesienia dla polskich kierowców.
3. Janusz Kulig
Należał do pokolenia, które wyniosło RSMP na wysoki poziom sportowy przełomu lat 90 i 2000. Stopniowo przechodził przez klasy, aż sięgnął po tytuł w generalce, a następnie potwierdził formę w kolejnych sezonach i startach międzynarodowych. Jego tempo i regularność budowały napięcie rywalizacji w kraju, gdzie pojedynki o sekundy rozstrzygały losy całych cykli.
Szczyt kariery wyznaczyły trzy tytuły mistrza Polski oraz wicemistrzostwo Europy, co umocniło go w gronie najbardziej uniwersalnych kierowców epoki. W parkach serwisowych uchodził za zawodnika skrupulatnego, dopracowującego ustawienia auta i pracę z opisem pod konkretne profile odcinków, co przekładało się na skuteczność w różnych warunkach.
Dziedzictwo Kuliga w polskich rajdach spaja dwa wymiary: sportowy, czyli wzór na łączenie szybkości z powtarzalnością wyniku, oraz emocjonalny, związany z jego nagłym odejściem w 2004 roku na przejeździe kolejowym w Rzezawie — wydarzeniem, które na lata naznaczyło środowisko i kibiców.
4. Krzysztof Hołowczyc
Łączył klasyczne rajdy z cross-country, przechodząc od RSMP i WRC do długich maratonów terenowych. W polskich rajdach wyróżniał się tempem na asfalcie i szutrze, a w rajdach pustynnych – umiejętnością strategicznego zarządzania ryzykiem i samochodem na długich etapach.
Najlepiej pokazują to najważniejsze momenty kariery:
- Mistrz Europy kierowców 1997.
- Trzykrotny mistrz Polski – 1995, 1996, 1999.
- Trzykrotny zwycięzca Rajdu Polski.
- Podium Rajdu Dakar 2015 – 3 miejsce w klasyfikacji samochodów.
- Triumfy w Baja Poland i tytuł w Pucharze Świata cross-country.
Na tym fundamencie zbudował reputację kierowcy wszechstronnego od krótkich oesów w samochodach WRC po długodystansowe etapy Dakaru. Przejście do cross-country nie zakończyło rozwoju – stanowiło naturalne rozwinięcie doświadczeń z WRC, w którym startował zarówno w autach grupy N, jak i WRC.
5. Robert Kubica
Po wypadku w single-seaterach przeniósł się do rajdów i w krótkim czasie stał się najgłośniejszym ambasadorem polskich startów w mistrzostwach świata, łącząc precyzję wypracowaną w F1 z agresywnym stylem dobierania linii i późnego hamowania.
Najważniejsze sukcesy w rajdach:
- Mistrz świata WRC-2 w debiutanckim sezonie 2013.
- Wygrana w Rally de España 2013 w kategorii WRC-2 (pieczętująca tytuł).
- Seria zwycięstw rund WRC-2 w 2013 roku, budujących przewagę punktową nad rywalami.
Jego obecność przyciągała do odcinków specjalnych nowych kibiców i sponsorów, a tempo na pojedynczych oesach w WRC przypominało, że umiejętności przeniesione z bolidów potrafią działać także na szutrze i asfalcie rajdowym. Zawodnik wyznaczył też standard komunikacji z mediami – przejrzysty, techniczny i skupiony na konkretach sportowych.
6. Kajetan Kajetanowicz
Zbudował pozycję dzięki serii trzech tytułów mistrza Europy (2015–2017) oraz regularnym wynikom w programie WRC2, gdzie walczył o czołowe pozycje w klasyfikacjach sezonów. Skuteczność wynikała z powtarzalnego tempa na szutrze i asfalcie oraz z pracy nad opisem, która minimalizowała ryzyko błędów na szybkich próbach.
W kolejnych latach potwierdzał klasę miejscami na podium kategorii WRC2 i WRC3, a także tytułem WRC2 Challenger 2023, co świadczyło o długofalowej formie i dobrym doborze programów startów. Wcześniejsza dominacja w RSMP – cztery tytuły z rzędu – stworzyła stabilny fundament organizacyjny zespołu, ułatwiając wejście na międzynarodowy poziom.
Na tle rywali wyróżniało go systematyczne przygotowanie – metodyczna praca testowa, ostrożne zarządzanie oponami i precyzyjna kalkulacja ryzyka na odcinkach o wysokiej średniej prędkości, co pozwalało utrzymywać serię punktowanych finiszy także w nowych dla niego rajdach.
7. Leszek Kuzaj
W latach 2000. należał do grupy kierowców, którzy narzucali wysokie tempo w RSMP i skutecznie wykorzystywali auta WRC, łącząc szybkość z doświadczeniem wypracowanym na europejskich trasach. Najmocniejszy okres przyniósł mu cztery tytuły rajdowego mistrza Polski (2002, 2004, 2005, 2006), wygrywane w krótkim odstępie czasu i na różnych konfiguracjach nawierzchni.
Równolegle pojawiały się starty w mistrzostwach świata, w tym w kategorii produkcyjnej, gdzie notował wysokie miejsca odcinkowe i pojedyncze podia w klasie. Charakterystyczny, ofensywny styl łączył z umiejętnością pracy nad samochodem — w jego rękach skuteczne były zarówno konstrukcje WRC, jak i auta grupy N. W dorobku ma dziewięć medali RSMP, w tym cztery złote, co utrwala go w ścisłej czołówce polskiej historii tej dyscypliny.
8. Michał Sołowow
Zbudował reputację kierowcy, który regularnością i doborem programów startowych potrafił rok po roku walczyć o czołowe lokaty poza krajem. Najwyżej cenione są sezony z przełomu dekady, zakończone tytułami wicemistrza Europy w latach 2008, 2009 i 2012, przy równoczesnych sukcesach w startach RSMP.
W krajowym czempionacie sięgał po miejsca na podium sezonu, a w rajdach międzynarodowych był kojarzony z dojrzałą jazdą w autach klasy S2000 oraz nowoczesnym zapleczem zespołu. W efekcie uchodził za wzór konsekwencji – rzadko wypadał z czołowej dziesiątki, a punkty zbierał zarówno na szutrze, jak i asfalcie, co w długiej perspektywie dawało mu wysokie pozycje w klasyfikacjach rocznych.
9. Tomasz Kuchar
Należy do grona zawodników, którzy utrzymywali wysoką dyspozycję na przestrzeni dwóch dekad, łącząc rajdy z późniejszymi startami w rallycrossie. Po latach w RSMP skutecznie przeniósł tempo na tory RX i w najwyższej klasie SuperCars seryjnie sięgał po tytuły, pokazując wszechstronność i dobrą adaptację do krótszych, kontaktowych biegów.
Właśnie dorobek w rallycrossie najlepiej obrazują konkretne fakty z ostatnich lat jego kariery:
- Mistrz Polski w Rallycrossie (SuperCars) 2016, 2017, 2018, 2019, z potwierdzeniem dominacji kolejnymi zwycięstwami rund.
- Seria triumfów w krajowych rundach, kończąca sezony pewnymi tytułami i stabilną przewagą punktową.
- Stała obecność w finałach i biegach decydujących, co podtrzymywało wysoką rozpoznawalność w mediach krajowych.
Równolegle pojawia się jego aktywność popularyzatorska – komentarze i formaty medialne przybliżające kibicom technikę jazdy i kulisy przygotowań. W połączeniu z wynikami sportowymi daje to obraz zawodnika, który potrafił przekuć doświadczenia z OS-ów w sukces na torach RX i stać się jednym z symboli tej dyscypliny w Polsce.
10. Mikołaj Marczyk
W szybkim tempie przeszedł drogę od krajowego czempionatu do międzynarodowych startów, zostając najmłodszym w historii rajdowym mistrzem Polski w 2019 roku i potwierdzając klasę kolejnym tytułem w 2021. Już wtedy zwracał uwagę konsekwencją na długich pętlach i umiejętnością kontrolowania tempa w końcówkach rajdów.
W kolejnych sezonach rozwinął program w WRC2 i ERC, zbierając punkty na nowych dla siebie trasach oraz wygrywając ORLEN Rajd Polski w cyklu europejskim. Kulminacją tej ścieżki zostało mistrzostwo Europy 2025, przypieczętowane przy wymagających warunkach na finałowej rundzie. Dla polskich kibiców pozostaje przykładem nowoczesnego podejścia – praca z danymi, ustandaryzowane testy i wysoka kultura jazdy na szutrze oraz asfalcie.
11. Andrzej Koper
Należy do grona najbardziej utytułowanych kierowców lat 80., kiedy czterokrotnie zdobył tytuł rajdowego mistrza Polski i regularnie wygrywał odcinki w autach napędzanych na jedną oś, a następnie w mocniejszych konstrukcjach turbo. Jego kariera pokazuje przejście krajowych rajdów w erę nowocześniejszego sprzętu, z naciskiem na przygotowanie samochodu pod konkretny profil próby.
W dorobku ma także start w Rajdzie Dakar, co dopełnia obraz kierowcy wszechstronnego i odpornego na obciążenia długodystansowe. Dla młodszych zawodników stanowił wzorzec metodycznego rozwoju – od pierwszych startów w klubie, przez sukcesy w RSMP, po udział w międzynarodowym maratonie.
12. Błażej Krupa
W latach 70 i na początku 80 wyznaczał standardy szybkiej, ale wyważonej jazdy w krajowym czempionacie, sięgając po tytuły mistrza Polski w 1974 i 1979 roku oraz budując markę zawodnika skutecznego zarówno na asfalcie, jak i na szutrze. Współpraca z doświadczonymi pilotami i regularne starty za granicą pozwoliły mu przenieść do kraju rozwiązania organizacyjne spotykane na zachodnich rajdach.
Pozostawił po sobie rozbudowane archiwum dokumentujące starty od końca lat 60, które dobrze obrazuje ewolucję sprzętu i przygotowania do zawodów. To dziedzictwo – obok wyników sportowych – stanowi ważny punkt odniesienia dla kolejnych pokoleń, pokazując, jak konsekwencja i planowanie przekładają się na stabilne wyniki w RSMP.
13. Grzegorz Grzyb
Należy do najbardziej doświadczonych aktywnych zawodników w kraju. W ostatniej dekadzie utrzymywał czołowy poziom w RSMP, jednocześnie seryjnie zdobywając tytuły na Słowacji. Na polskich odcinkach jest kojarzony z powtarzalnością i dobrą jazdą w deszczu, co często przesądzało o wynikach długich, letnich rajdów.
Najważniejsze liczby porządkują jego dorobek:
- Trzykrotny rajdowy mistrz Polski (2016, 2018, 2023).
- Siedmiokrotny mistrz Słowacji, z serią triumfów rozciągającą się na różne generacje samochodów.
- Czterokrotny zwycięzca Rajdu Rzeszowskiego i wielokrotny zdobywca jego oesów.
W ostatnich sezonach łączy starty w Polsce z wybranymi rundami zagranicznymi, korzystając z najnowszych wersji samochodów klasy Rally2. Dzięki temu pozostaje w rytmie międzynarodowym, a krajowe rundy traktuje jak starannie rozpisane projekty wynikowe.
14. Jakub Matulka
W krótkim czasie przeszedł z poziomu regionu do krajowej czołówki, kończąc sezon 2025 jako rajdowy mistrz Polski. Zadecydowały o tym dojrzałe wybory ogumienia i rosnąca skuteczność na długich pętlach, widoczna szczególnie na odcinkach szutrowych.
Sezon tytułowy zbudował na regularnym punktowaniu i umiejętnym zarządzaniu tempem w końcówkach rajdów. Zespół postawił na sprawdzony pakiet techniczny w klasie Rally2 i stabilny skład załogi, co ułatwiło planowanie testów oraz utrzymanie formy w kilkutygodniowych przerwach między rundami. Mistrzowski finał potwierdził, że młodsze pokolenie potrafi szybko adaptować się do wymogów współczesnych rajdów, łącząc precyzję w opisie z analizą danych z przejazdów.
15. Mikołaj Marczyk
Po zdobyciu krajowych tytułów rozwinął międzynarodowy program i w 2025 roku wraz z pilotem przypieczętował mistrzostwo Europy, domykając kilkuletnią ścieżkę konsekwentnego progresu. W całym cyklu imponował tempem na nowych dla siebie trasach oraz kontrolą ryzyka na etapach o wysokiej średniej prędkości.
Ważnym elementem projektu stała się standaryzacja pracy z samochodem klasy Rally2 – od testów ustawień po analizę telemetrii i wideo. Skuteczne łączenie przygotowania technicznego z komunikacją w zespole przełożyło się na stabilne miejsca na podium i wygrywane odcinki w najważniejszych momentach, co finalnie dało przewagę punktową w klasyfikacji sezonu.
17. Łukasz Pieniążek
Łukasz Pieniążek to reprezentant młodszego pokolenia kierowców, który jako jeden z nielicznych Polaków otrzymał szansę startów w fabrycznym zespole M-Sport Ford w kategorii WRC 2 Pro. Dzięki temu zdobył cenne doświadczenie na trasach mistrzostw świata, ścigając się z czołowymi zawodnikami w najbardziej wymagających warunkach rajdowych.
Jego sezon 2019 był momentem przełomowym, przynosząc zwycięstwa w rundach WRC 2 Pro – w Rajdzie Meksyku i Rajdzie Korsyki – oraz prowadzenie w klasyfikacji generalnej tej kategorii. Te wyniki pokazały, że polski zawodnik potrafi odnaleźć się w rywalizacji na najwyższym poziomie, zachowując tempo i koncentrację w ekstremalnych warunkach pogodowych i terenowych.
Pieniążek wyróżnia się dojrzałym podejściem do przygotowania i analizy danych, łączeniem pracy z inżynierami z rozwagą w zarządzaniu tempem. Jego kariera dowodzi, że konsekwencja, planowanie startów i długofalowy rozwój mogą prowadzić do trwałej obecności Polaków na mapie światowych rajdów.