Oficjalne boisko do siatkówki plażowej to prostokąt o wymiarach 16 na 8 metrów, otoczony strefą wolną o szerokości minimum 3 metrów. Głównym elementem jest siatka zawieszona na wysokości 2,43 m dla mężczyzn i 2,24 m dla kobiet. Specyfika gry na piasku wymaga również specjalnych taśm zamiast malowanych linii oraz całkowitego braku linii środkowej i ataku, co stanowi główną różnicę techniczną względem odmiany halowej.
Oficjalne wymiary boiska do siatkówki plażowej
Wymiary boiska do siatkówki plażowej są ściśle określone przez przepisy FIVB (Międzynarodowej Federacji Piłki Siatkowej) oraz PZPS. Precyzyjne wytyczenie pola gry jest istotne dla zachowania dynamiki meczu, która znacząco różni się od tej w hali.
Długość i szerokość pola gry
Oficjalne boisko do siatkówki plażowej to prostokąt o wymiarach 16 x 8 metrów. Jest to najważniejsza różnica względem siatkówki halowej, gdzie pole gry jest większe.
Boisko podzielone jest na dwie równe połowy, z których każda ma wymiary 8 x 8 metrów. Warto pamiętać, że obecny standard (16 x 8 m) obowiązuje od kilku dekad – wcześniej grano na większych polach (18 x 9 m), jednak zmniejszenie wymiarów miało na celu zwiększenie atrakcyjności i długości wymian przy grze dwuosobowej.
Strefa wolna i przestrzenie bezpieczeństwa
Samo wytyczenie prostokąta gry to nie wszystko. Dla bezpieczeństwa zawodników, którzy często rzucają się po piłkę poza linie, niezbędna jest odpowiednio szeroka strefa wolna (wybieg). Jest to obszar wokół boiska, na którym nie mogą znajdować się żadne przeszkody.
Minimalne wymiary strefy bezpieczeństwa różnią się w zależności od rangi obiektu i rozgrywek:
- Dla boisk rekreacyjnych i amatorskich – zaleca się minimum 3 metry wolnej przestrzeni z każdej strony linii bocznych i końcowych.
- Dla oficjalnych zawodów FIVB – strefa wolna musi wynosić od 5 do 6 metrów od linii bocznych i końcowych.
- Przestrzeń pionowa – nad boiskiem nie mogą znajdować się żadne przeszkody (gałęzie, lampy, sufit hali plażowej) do wysokości minimum 7 metrów (dla turniejów rangi światowej nawet 12,5 m).
Wysokość siatki w siatkówce plażowej
Wysokość zawieszenia siatki jest jednym z głównych parametrów, który wpływa na charakter gry. Wymiar ten jest identyczny jak w siatkówce halowej, jednak sposób pomiaru na piasku wymaga większej precyzji ze względu na nierówności podłoża.
Wysokość siatki dla kobiet i mężczyzn
W kategorii seniorów obowiązują standardowe wysokości. Dla mężczyzn siatka zawieszona jest na wysokości 2,43 m, natomiast dla kobiet na wysokości 2,24 m.
Wysokość siatki mierzy się zawsze na środku boiska za pomocą specjalnej miarki. Należy zwrócić uwagę, aby wysokość nad liniami bocznymi była taka sama, a ewentualna różnica nie przekraczała 2 cm powyżej przepisowej wysokości.
Wysokość siatki dla młodzieży i dzieci
W przypadku rozgrywek młodzieżowych oraz dziecięcych, siatkę obniża się, aby dostosować warunki gry do możliwości fizycznych młodych zawodników.
Przepisy mogą się nieznacznie różnić w zależności od lokalnych regulacji związku (PZPS). ale zazwyczaj przyjmuje się następujące standardy:
- Młodzicy (ok. 13–14 lat) – wysokość 2,35 m
- Młodziczki (ok. 13–14 lat) – wysokość 2,15 m
- Mini siatkówka (dzieci poniżej 12 lat) – często stosuje się wysokość 2,00 m lub 2,10 m, w zależności od kategorii (tzw. dwójki, trójki).
Linie i oznaczenia na piasku
W siatkówce plażowej nie maluje się linii farbą czy wapnem. Zamiast tego stosuje się specjalne taśmy polipropylenowe, które są odporne na wilgoć, słońce i rozciąganie.
Wszystkie linie na boisku muszą mieć szerokość 5 cm. Ich kolor powinien wyraźnie kontrastować z kolorem piasku – najczęściej stosuje się taśmy ciemnoniebieskie lub czerwone. Montuje się je do podłoża za pomocą elastycznych odciągów zakopanych głęboko w piasku (np. przy użyciu talerzyków lub drewnianych klocków), co zapobiega ich przesuwaniu i zapewnia bezpieczeństwo (brak wystających twardych elementów).
Najważniejsze cechy linii w siatkówce plażowej:
- Występują tylko linie boczne i linie końcowe.
- Brak linii środkowej – to główna różnica, pod siatką nie ma wyznaczonej granicy, a przekroczenie osi boiska jest błędem tylko wtedy, gdy przeszkadza przeciwnikowi.
- Brak linii ataku (linii 3. metra) – zawodnicy mogą atakować z dowolnego miejsca na swojej połowie.
Wymagania dotyczące nawierzchni
Jakość piasku ma bezpośredni wpływ na zdrowie stawów zawodników oraz jakość widowiska. Nawierzchnia nie może być zwykłym piaskiem z budowy.
Piasek do siatkówki plażowej musi być drobnoziarnisty i przesiany. Niedopuszczalna jest obecność kamieni, muszelek czy innych ostrych przedmiotów, które mogłyby spowodować skaleczenia stóp. Ziarna powinny być zaokrąglone, a nie ostre. Zalecana głębokość warstwy piasku to minimum 40 cm (dla profesjonalnych boisk), co pozwala na bezpieczne lądowania i pady. W warunkach amatorskich często spotyka się warstwy 30-centymetrowe, jednak głębszy piasek zawsze zapewnia lepszą amortyzację.
Wyposażenie dodatkowe
Słupki podtrzymujące siatkę muszą być okrągłe i gładkie, aby zminimalizować ryzyko kontuzji przy zderzeniu. Montuje się je w odległości 0,7 m do 1 m od linii bocznych boiska. Ich wysokość wynosi zazwyczaj 2,55 m i powinna być regulowana. Bezwzględnym wymogiem bezpieczeństwa jest stosowanie miękkich osłon na słupki.
Elementy wyposażenia siatki:
- Antenki – elastyczne pręty (zazwyczaj w biało-czerwone pasy), które wyznaczają boczne granice przejścia piłki nad siatką.
- Wysokość antenek – wystają one 80 cm powyżej górnej taśmy siatki.
- Taśmy boczne – białe taśmy o szerokości 5 cm, mocowane pionowo na siatce dokładnie nad liniami bocznymi (antenki są ich przedłużeniem).
Co różni boisko plażowe od halowego?
Choć na pierwszy rzut oka różnica sprowadza się jedynie do nawierzchni, przepisy precyzyjnie rozróżniają parametry techniczne obu pól gry. Specyfika poruszania się po piasku oraz mniejsza liczba zawodników wymusiły wprowadzenie istotnych zmian w wymiarach i oznaczeniach boiska.
Główne różnice techniczne:
- Wymiary – plaża to 16 x 8 m, hala to 18 x 9 m.
- Linia środkowa – na plaży nie istnieje (w hali dzieli boisko na połowy).
- Linia ataku – na plaży nie występuje (w hali 3 metry od siatki).
- Liczba graczy – mniejsze wymiary boiska plażowego wynikają z faktu, że pokrywa je tylko 2 zawodników (w hali 6).
- Siatka – choć wysokość jest ta sama, siatka plażowa jest krótsza (8,5 m długości) w porównaniu do halowej (9,5–10 m).