Zakup pianki neoprenowej to spore wyzwanie – zwłaszcza gdy stoisz przed sklepowym wieszakiem pełnym różnych modeli. Model 3/2, 4/3, shorty czy może fullsuit? Grubszy neopren zapewni ciepło, ale ograniczy ruchy, cieńszy da swobodę, ale może być za chłodno. Do tego dochodzi kwestia zamków, szwów i dodatkowych wzmocnień. Na szczęście wybór odpowiedniej pianki do kitesurfingu czy windsurfingu nie musi przyprawiać o ból głowy – wystarczy znać kilka parametrów oraz określić własne wymagania.
Jak dobrać grubość pianki neoprenowej w zależności od sezonu?
Grubość pianki neoprenowej jest kluczowym parametrem wpływającym na komfort podczas uprawiania sportów wodnych. System oznaczeń grubości pianek opiera się na milimetrach i jest zapisywany w formacie X/Y lub X/Y/Z. Pierwsza liczba oznacza grubość neoprenu na tułowiu, druga na nogach, a trzecia (jeśli występuje) na rękawach. Na przykład pianka 3/2 mm oznacza, że posiada 3 mm neoprenu na tułowiu i 2 mm na kończynach.
Dobór odpowiedniej grubości pianki zależy przede wszystkim od temperatury wody. Dla temperatur 18-20°C wystarczy pianka 2 mm lub 3/2 mm, przy 12-17°C zalecana jest grubość 4/3 mm, natomiast gdy temperatura spada poniżej 12°C, należy rozważyć piankę 5/4 mm lub nawet 6/5/4 mm. Warto pamiętać, że grubszy neopren zapewnia lepszą izolację termiczną, ale jednocześnie ogranicza swobodę ruchów.
Rodzaje pianek
Na rynku dostępnych jest kilka podstawowych typów pianek, które różnią się krojem i przeznaczeniem. Najpopularniejszym modelem jest fullsuit (steamer), który zapewnia pełne pokrycie ciała od kostek po nadgarstki. Jest to idealny wybór na chłodniejsze dni i dłuższe sesje na wodzie.
Shorty to krótka pianka z krótkimi rękawami i nogawkami, doskonała na cieplejsze dni, gdy temperatura wody przekracza 19°C. Z kolei Long John/Jane to model bez rękawów z długimi nogawkami, który świetnie sprawdza się w okresach przejściowych lub jako warstwa bazowa pod dodatkową bluzą neoprenową. Wybór odpowiedniego typu pianki powinien uwzględniać nie tylko temperaturę wody, ale również warunki atmosferyczne, takie jak siła wiatru czy nasłonecznienie.
Materiały i konstrukcja
Pianki neoprenowe występują w dwóch głównych wariantach: z neoprenu gładkiego (smoothskin) oraz laminowanego (double lined). Neopren gładki charakteryzuje się tym, że woda szybko po nim spływa, co zmniejsza efekt chłodzenia przez parowanie. Jest on szczególnie skuteczny w ochronie przed wiatrem, jednak jest mniej odporny na uszkodzenia mechaniczne.
Neopren laminowany posiada dodatkową warstwę nylonu na zewnętrznej stronie, co znacząco zwiększa jego wytrzymałość i odporność na przetarcia. Wadą tego rozwiązania jest większa utrata ciepła przez parowanie. Najlepszym kompromisem jest często połączenie obu typów – neoprenu gładkiego na tułowiu dla lepszej izolacji termicznej oraz laminowanego na rękawach i nogawkach dla zwiększonej odporności.
Zapięcie z tyłu czy z przodu – co jest lepszym wyborem?
Na rynku dostępne są trzy główne systemy zapięć pianek: back zip (zamek na plecach), chest zip (zamek na klatce piersiowej) oraz zipless (bez zamka). Back zip to tradycyjne rozwiązanie, które zapewnia najłatwiejsze zakładanie i zdejmowanie pianki, jednak może ograniczać elastyczność w obszarze pleców i zwiększać ryzyko przedostawania się wody.
Chest zip stał się obecnie standardem wśród zaawansowanych użytkowników. Zapewnia lepszą elastyczność, szczelność i komfort, choć wymaga więcej wysiłku przy zakładaniu. System zipless oferuje maksymalną swobodę ruchów i minimalne przedostawanie się wody, jednak zakładanie takiej pianki może być najbardziej wymagające.
Dopasowanie i rozmiar
Pianka powinna przylegać do ciała jak druga skóra – być ciasna, ale nie ograniczać ruchów. Kluczowe obszary wymagające szczególnej uwagi przy dopasowaniu to szyja, nadgarstki i kostki, gdzie pianka musi szczelnie przylegać, aby minimalizować przedostawanie się wody. Materiał nie powinien tworzyć fałd i zmarszczeń, szczególnie pod pachami i za kolanami.
Przy wyborze rozmiaru należy kierować się przede wszystkim wzrostem i wagą, jednak warto również zmierzyć obwód klatki piersiowej i pasa. Pianka po zamoczeniu nieco się rozciągnie, dlatego początkowo powinna być dość ciasna. Jeśli wahamy się między dwoma rozmiarami, lepiej wybrać większy, gdyż zbyt ciasna pianka może ograniczać ruchy i szybciej się zużywać.
Niezbędne akcesoria dodatkowe
Uprawianie sportów wodnych w chłodniejszych warunkach wymaga odpowiedniego wyposażenia dodatkowego.
- Rękawice neoprenowe stanowią podstawowy element wyposażenia, dostępny w różnych grubościach od 2 do 5 mm. Zapewniają one nie tylko ochronę przed zimnem, ale także lepszą przyczepność podczas trzymania boma czy drążka sterującego.
- Buty neoprenowe to kolejny kluczowy element wyposażenia, szczególnie istotny podczas startów z plaży czy poruszania się po kamienistym dnie. Występują w wersji z zaokrąglonymi lub dzielonymi palcami, a ich grubość waha się od 3 do 7 mm. Dodatkowym atutem jest antypoślizgowa podeszwa zwiększająca bezpieczeństwo.
- Kaptury neoprenowe są niezbędne przy temperaturach wody poniżej 12°C, gdyż przez głowę tracimy nawet 30% ciepła. Dostępne są w wersjach o różnej grubości i stopniu zakrycia – od prostych czapek po pełne kaptury osłaniające także szyję i część twarzy.
Różnice między piankami do windsurfingu i kitesurfingu
Pianki do windsurfingu i kitesurfingu różnią się konstrukcją ze względu na specyfikę obu sportów.
- Pianki windsurfingowe charakteryzują się wzmocnieniami w miejscach największego obciążenia – na kolanach i w okolicy harnessu. Są też często grubsze w części tułowia dla lepszej ochrony przed wiatrem.
- Pianki kitesurfingowe wyróżniają się większą elastycznością, szczególnie w okolicy ramion i rąk, co zapewnia swobodę ruchów potrzebną do kontrolowania latawca. Posiadają też specjalny system odprowadzania wody, który jest szczególnie istotny, gdy kitesurfer spędza więcej czasu nad powierzchnią wody niż w niej. Często wykorzystują też technologię „smooth skin” w strategicznych miejscach, która lepiej odprowadza wodę i chroni przed wiatrem.
Dodatkową różnicą jest konstrukcja szwów – pianki kitesurfingowe często mają wzmocnione szwy w miejscach największego naprężenia podczas wykonywania trików i skoków. W obu przypadkach producenci stosują różne systemy zamknięć, jednak w kitesurfingu preferowane są zapięcia na klatce piersiowej lub systemy bezszwowe, które minimalizują ryzyko obtarć podczas używania trapezu.
Konserwacja i pielęgnacja
Prawidłowa konserwacja pianki neoprenowej jest kluczowa dla zachowania jej właściwości i przedłużenia żywotności. Po każdym użyciu piankę należy dokładnie wypłukać w czystej, zimnej wodzie, zwracając szczególną uwagę na zamki i szwy. Jest to niezbędne, aby usunąć sól, piasek i inne zanieczyszczenia, które mogą prowadzić do degradacji neoprenu.
Suszenie pianki powinno odbywać się w zacienionym, przewiewnym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Najlepiej powiesić piankę na szerokim wieszaku, przekładając ją w połowie, co zapobiega rozciąganiu się ramion. Podczas przechowywania należy unikać składania pianki, gdyż może to prowadzić do powstania trwałych zagnieceń w neoprenie.
Wytrzymałość i odporność na uszkodzenia
Pianki neoprenowe są najbardziej narażone na uszkodzenia w miejscach największego obciążenia, takich jak kolana, łokcie i okolice harnessu. Nowoczesne pianki często posiadają wzmocnienia w tych obszarach w postaci dodatkowych paneli lub specjalnych powłok. Szczególnie podatne na uszkodzenia są również szwy i zamki błyskawiczne.
Aby zwiększyć trwałość pianki, producenci stosują różne technologie wzmacniające, takie jak podwójne szwy, taśmy uszczelniające czy specjalne powłoki odporne na przetarcia. Najczęstsze uszkodzenia powstają podczas zakładania i zdejmowania pianki, dlatego należy zachować szczególną ostrożność, unikając używania paznokci i ostrych przedmiotów.